In de discussie over de opvang van asielzoekers klinken verontrustende geluiden over complotten die ons allen bedreigen. Een kwaadaardige elite zou bezig zijn met het opzetten van een machtsnetwerk met een verwoestend effect op alles wat ons als gewone (lees: witte) mensen lief en dierbaar is. En die kwaadaardige elite wordt mogelijk aangestuurd door buitenaardse, demonische machten, misschien wel reptielen.
Ik geloof er niet in. Wat ik wel zie is dat we (lees: de complete mensheid, niemand uitgezonderd) serieus in gevaar zijn door iets dat niets met een complot te maken heeft, maar waar de meesten van ons mee behept zijn. Hebzucht.
Er is geen complotdenken nodig om te zien dat er een sterke drang is naar méér die de rijken steeds rijker maakt en de armen steeds armer. En dat de rijken en de machtigen van deze wereld elkaar graag de bal toespelen - ook die van de FIFA. Daar zou je een complot in kunnen zien, maar het is zo schaamteloos openbaar en algemeen aanvaard dat het woord misplaatst lijkt. Want ongebreidelde rijkdom is een prijzenswaardig levensdoel geworden, een religie bijna, waarbij vragen over de rechtmatigheid van al dat bezit niet gesteld hoeven te worden.
Vanzelfsprekend zorgt deze onrechtvaardige tweedeling ervoor dat de armen van de wereld deze kloof willen oversteken. Wie kan ze ongelijk geven? Ik denk dat de felheid van de AZC-protesten ook te maken heeft met het onbewuste(?) weten van het grote gelijk van mensen die zoeken naar veiligheid en een beter leven. En dat vele rijken onbewust(?) last hebben van een gevoel van onbehagen vanwege het onrecht dat praktisch en moreel niet te verdedigen valt. Vluchtelingen confronteren ons met de ongemakkelijk vraag of we terecht onze rijkdom voor onszelf willen houden. Ze criminaliseren is dan een gemakkelijke uitweg. Maar geen terechte. En zeker geen gezonde. Alleen eerlijker delen kan ons verder helpen.
Al even zonneklaar is het dat hebzucht een grondoorzaak is van het zeer reële gevaar van klimaatverandering. Er is geen complotdenken nodig om te zien dat we bezig zijn onze eigen ondergang te organiseren. En diezelfde klimaatverandering vergroot de kloof tussen arme en rijke landen en zorgt daarmee voor een toename van het aantal mensen dat op zoek gaat naar een beter leven. Zeker als rijke mensen en rijke landen zullen we stappen terug moeten doen in wat we allemaal uit het leven en uit onze aarde willen halen.
Deze weliswaar ongemakkelijke, maar toch simpele inzichten worden echter niet gedeeld door rechtse politici, en al helemaal niet door de extreemrechtse Farce van Democratie die graag het complotdenken voedt en stimuleert. En daarmee niet uitnodigt tot zelfreflectie maar de schuld steevast bij ánderen legt.
Niet gehinderd door ook maar enig historisch besef van Joodse vluchtelingen die nog in de late jaren dertig teruggestuurd werden naar Nazi-Duitsland, hebben rechtse politici het trots over ‘het strengste asielbeleid ooit’. Het effect van de kloof tussen arm en rijk negerend, kraaien ze dat ze ontwikkelingshulp het liefst helemaal zouden afschaffen. Niet alleen onbarmhartig en onmenselijk, maar ook nog eens oerstom als je de instroom van vluchtelingen terug wilt dringen.
Ondertussen is er een veelzeggende parallel tussen het geweld van AZC-demonstranten en de boodschappen die rechtse politici uitzenden. Zoals de gewelddadige demonstrant zelf zorgt voor de onveiligheid waartegen hij zegt in het geweer te komen, zo ondermijnen extreemrechtse politici de veiligheid van onze democratie met hun giftige verhalen over complotten. Waarbij ze suggereren dat het verschil tussen arm en rijk terecht is, wit en mannelijk superieur is en de klimaatcrisis linkse propaganda. Gaat u vooral rustig slapen…
Extreemrechts doet alsof ze mensen serieus neemt, maar dwingt ze op een slinkse manier in de slachtofferrol: “Natuurlijk hebben jullie recht op méér, op dure spullen en verre vliegvakanties. Links wil je dat allemaal afnemen en al die gevaarlijke, niksnuttende vreemdelingen naar ons land halen. Kom in verzet tegen het onrecht dat jullie wordt aangedaan!”
Daarbij zien ze er geen been in onafhankelijke rechtspraak, wetenschap en pers verdacht te maken. Ze verkondigen hun halve waarheden en hele leugens over o.m. ‘omvolking’ via sociale platforms waar hun beweringen niet geverifieerd hoeven te worden, en creëren doelbewust wantrouwen, angst, haat en chaos. Vele bestuurders en mensen van hulpdiensten weten daar inmiddels alles van.
Ook zonder complotdenken is het wel duidelijk dat rechts en extreemrechts uit zijn op macht. Maar ik denk niet dat ze die zullen inzetten voor de gewone mensen voor wie ze zeggen op te komen. En al helemaal niet als die een kleurtje hebben, van elders komen, anders geaard zijn of net even anders denken. Ik vrees dat ook Henk en Ingrid van een koude kermis thuis zullen komen als hun sterke witte mannen - en een enkele witte excuusvrouw - het voor het zeggen zouden krijgen.
Ik geef mijn vertrouwen liever aan mensen die mij niet zeggen dat het allemaal aan de ánderen ligt, maar die mij aanspreken op mijn verantwoordelijkheid. Die me dus vragen stappen terug te doen in mijn hebzucht en solidair te zijn met wie het minder heeft. Ik geloof dat we het kwaad, ook dat van de hebzucht, in de eerste plaats in onszelf moeten zien te overwinnen.
Ik heb dus geen complotdenken nodig om iets te begrijpen van het onrecht in onze wereld en van het gevaar waarin we verkeren. Ik geef m’n krachten liever aan een beweging van zachte krachten van menselijkheid en liefde, waar ik hartstochtelijk in geloof. Over alle mogelijke grenzen heen.
(Beeld: Vecteezy)
Reactie plaatsen
Reacties